Bilim Kurgu Manyaklığım #2 Mangalarda İşlenen Bilim Kurgu Ögeleri

Görsel ChatGPT ve Canva kullanılarak üretilmiştir.

Merhaba sevgili okurlar! “Bilim Kurgu Manyaklığım” yazı dizimde bu sefer farklı bir format ile karşınızdayım. Bu yazıda mangalarda sıkça rastladığımız ve heyecan verici bir şekilde işlenen bilim kurgu ögelerini ele alacağız. Türkiye’de bulabildiğimiz mangalar odak noktam olduğu için, kimi mangalardan yazımda bahsedemeyeceğimi önden belirteyim ki “Şundan nasıl bahsetmezsin!” deyip kapatmayın.

Çok kısa manganın tanımını yapayım: Manga, Japonya kökenli, geniş bir konu yelpazesinde anlatılar sunan, genellikle siyah-beyaz çizimlerle ve belirgin stilistik özelliklerle karakterize edilen, sağdan sola okunan çizgi roman türüdür. Ayrıca yapay zeka görselleri kullanacağım. Resmi görseller aramak yazının çıkma süresini çok uzatacaktır.

Şu uyarıyı da yapmalıyım: Bazı eserleri anlatırken spoiler vermek zorunda kaldım bu nedenle başlığını gördüğünüz ve okumayı düşündüğünüz bir manga olursa bir alt paragraftan devam edebilirsiniz. Fantastik dünyalar, gizemli güçler ve teknolojik ilerlemelerle dolu bir yolculuğa hazır mısınız? İşte size göz atmanız gereken bazı önemli unsurlar:

DevDiscipline

Bilim Kurgu Manyaklığım #0 Türün Özellikleri ve Başlangıcım

Bilim kurgu, meraklısı için sadece bir eğlence türü değil, aynı zamanda hayal gücünü zorlayan, düşünmeye sevk eden, geleceğin olasılıklarını sorgulatan bir edebi alandır.

Serideki diğer yazılar için tıklayınız: Bilim Kurgu Manyaklığım

Süper Güçler ve Yetenekler Bilim Kurguya Dahil mi?

Görsel ChatGPT tarafından hazırlanmıştır.

Süper güçleri ve doğaüstü yetenekleri barındıran eserler ne kadar bilim kurgu sayılır? Henüz ben kendi içimde tam olarak karar vermiş ve ikna olmuş değilim ancak süper güçlerin oluşumu teknolojik veya bilimsel diyebileceğimiz bir yolla açıklanmaya uğraşıldıysa da (kim olduğu hakkında hiçbir fikrimin olmadığı) otoriteler bu tür eserleri bilim kurgu çatısı altına alıyor. Birçok mangada, ana karakterlerin süper güçlere veya özel yeteneklere sahip olduğu göze çarpar. Bu güçler, karakterleri hikâyenin merkezine yerleştirir ve onları çeşitli maceralara sürükler.

One-Punch Man (Wanpanman):

Ana karakter Saitama’nın tek bir yumrukla düşmanlarını yenebilmesini konu alır.

My Hero Academia (Boku no Hero Academia):

İnsanların doğuştan süper güçlere sahip olduğu bir dünyada geçer. Güçler “Quirk” adı verilen özelliklerdir ve her bireyin kendine özgü bir Quirk’i bulunur. Manga, ana karakterin güçlerini nasıl geliştirdiğini ve süper kahraman olma yolunda nasıl ilerlediğini anlatır.

World Trigger (Warudo Toriga):

Yaratıklarla mücadele eden bir örgüt olan “Border”ın hikâyesini konu alan manga. Border, “Trigger” adı verilen özel bir teknolojiyi kullanarak savaşır. Trigger’lar, kullanıcıların özel güçlere sahip olmasını sağlar. Manga, karakterlerin güçlerini nasıl geliştirdiklerini ve savaşlarda nasıl kullandıklarını gösterir.

Distopya ve Alternatif Dünyalar

Görsel ChatGPT tarafından hazırlanmıştır.

Distopya -ileri teknoloji içerdiğinde Cyberpunk da denir- olumsuz, baskıcı ve karanlık bir toplum veya dünya düzenini anlatan bir kavramdır. Genellikle gelecekte geçen hikâyelerde kullanılır ve toplumun baskıcı bir hükümet, totaliter bir rejim, kaynak sıkıntısı, doğal afetler veya başka bir felaket nedeniyle çöküşe veya yozlaşmaya uğradığı bir dünyayı tasvir eder. Distopik hikâyeler; bireysel özgürlüklerin kısıtlandığı, insan haklarının ihlal edildiği veya toplumun korku ve kontrol altında olduğu kurgusal bir evrene odaklanır. Alternatif dünyalar, gerçeklikten farklı bir evren veya zaman çizgisi içeren kurgusal dünyalardır.

Distopik dünyaların, kurgusal olduğunu düşünsek de bilim kurgu çatısı altında inceleyebiliriz çünkü olduklarına veya olmadıklarına dair bilimsel bir kanıt yoktur. Bu dünyalarda; tarihî, coğrafî ve sosyal yapılarda değişiklikler veya fantastik unsurlar gibi farklılıklar bulunabilir.

Pluto (Purūtō):

Asimov’un “Robot Serisi”ne dayanan bir distopya hikâyesidir. İnsanların ve robotların yaşadığı bir dünyada, bir dizi gizemli cinayetin çözülmesi üzerine odaklanır.

Attack on Titan (Shingeki no Kyojin):

Devasa yaratıkların insanlığı avladığı bir dünyada geçer. İnsanlar yüksek duvarlarla çevrili şehirlerde yaşamak zorunda kalır ve distopik bir toplumda mücadele eder.

Battle Royale (Batoru Rowaiaru):

Distopik gelecekte geçer. Totaliter bir hükümet tarafından organize edilen ve öğrencilerin birbirleriyle ölümcül bir savaşa zorlandığı bir oyuna odaklanır.

Alternatif Tarih ve Paralel Evrenler

Görsel ChatGPT tarafından hazırlanmıştır.

Alternatif tarih, gerçek tarihsel olaylardan farklı bir hikâye veya zaman çizgisini tasvir eden kurgusal bir kavramdır. Bu tür hikâyelerde tarih, gerçeklikte yaşanan tarihsel olayların veya kahramanların yolunu değiştiren bir kararın sonucunda farklı bir şekilde gelişir.

Paralel evrenler, gerçek dünyadan farklı bir evren veya zaman çizgisi içeren kurgusal dünyalardır ancak bu evrenler, alternatif kararların veya olayların sonucunda ortaya çıkabilir. Bir paralel evrende, tarih, coğrafya, sosyal yapılardaki değişiklikler veya fantastik unsurlar gibi farklılıklar bulunabilir.

Fullmetal Alchemist (Hagane no Renkinjutsushi):

Alternatif bir tarihte ve evrende geçen hikâyede, “alchemi”nin (simyanın) gücünü kullanabilen Elric kardeşler Edward ve Alphonse’un maceraları anlatılır. Bu dünyada, “alchimist”ler (simyacılar), maddeyi dönüştürebilme yetenekleriyle bilinirler.

Re:Zero-Starting Life in Another World (Re:kara Hajimeru Isekai Seikatsu):

Baş karakter Subaru Natsuki’nin paralel bir dünyada yeniden doğduğu bir hikâyeyi anlatır. Ayrıca Subaru, ölümden sonra zamanın geri sarıldığı ve olayların farklı bir şekilde geliştiği bir dünyaya gönderilir. Her ölümünden sonra tekrar başlamak zorunda kalır ve olayları değiştirerek daha iyi sonuçlar elde etmeye çalışır.

Uzay Yolculuğu

Görsel ChatGPT tarafından hazırlanmıştır.

Uzay yolculuğu temalı hikâyelerde, astronotlar veya uzay yolcuları genellikle zorlu görevlere, maceralara ve keşiflere katılırlar ve uzay gemileri, hiper uzay yolculuğu, yapay yer çekimi oluşturma, uzay kolonileri veya gezegenler arası iletişim gibi teknolojik ögeler sıklıkla kullanılır. Bu konudaki eserler; insanın keşif arzusunu, bilinmeyenin heyecanını ve insanlığın evrenin derinliklerini anlama çabasını yansıtır. Aynı zamanda sosyal, etik ve filozofik soruları ele alabilir; insanoğlunun yerini ve rolünü evren içinde sorgulayabilir.

Planetes (Puranetesu):

Yakın gelecekte geçen bir hikâyedir. İnsanlar, uzaydaki çöpleri temizlemek için çalışan bir ekip olan “Uzay Çöpçüleri”nin hayatını takip eder. Hikâye, uzay yolculuğunun günlük gerçekleri, insanî ilişkiler ve gelecekteki uzay kolonizasyonu hakkında etkileyici bir hikâye sunar.

Astra Lost in Space (Kanata no Asutora):

Uzayda gezegenler arası bir kamp yolculuğuna katılan öğrencilerin maceralarını anlatır ancak, beklenmedik bir olay sonucunda öğrenciler uzayda kaybolup yabancı bir gezegene sürüklenirler. Hikâye, onların evlerine geri dönmeye çalışmalarını ve uzay yolculuğunda karşılaştıkları zorlukları ele alır.

Zamanda Yolculuk

Görsel ChatGPT tarafından hazırlanmıştır.

“Zamanda yolculuk” teması, mangalarda genellikle bir karakterin geçmişi değiştirme veya geleceği etkileme çabalarını anlatır ve zamanda yolculuk; hataların düzeltilmesi, kaderin değiştirilmesi veya geçmişin keşfedilmesi gibi unsurları içerir. Bu temalar, okuyuculara zamana dair farklı bir perspektif sunar ve karakterlerin geçmişle, gelecekle ve kendi kararlarıyla yüzleşmelerini sağlar.

Steins;Gate (Shutainzu Gēto):

Zaman yolculuğu ve alternatif tarih temasını işleyen en sevilen mangalardan biridir. Ana karakter Rintarou Okabe, bir mikrodalga fırın kullanarak zamanı değiştirme yeteneğine sahip olduğunu keşfeder ve alternatif zaman çizgileri üzerinde yolculuk yapar. Bu yolculuklar sonucunda tarih ve olaylar değişir ve hikâye farklı sonuçlara yönelebilir.

Orange(Orenji):

Bir grup lise öğrencisinin, gelecekteki bir arkadaşlarının intihar etmesinin önüne geçmeye çalışmasını anlatır. Ana karakter Naho bir mektup alır, bu mektup gelecekteki Naho’dan gelir. Mektupta, gelecekteki olayları ve onları nasıl değiştirebileceğini öğrenir. Bu şekilde, zamanda geriye dönerek geleceği değiştirmeye çalışır.

The Girl Who Leapt Through Time (Toki wo Kakeru Shoujo):

Genç bir kızın zamanda geçmişe yolculuk yapma yeteneğini keşfetmesini anlatır. Ana karakterimiz Makoto, zamanda geriye dönerek hatalarını düzeltmeye ve geçmişteki olayları değiştirmeye çalışır ancak bu yolculuklar beklenmedik sonuçlar doğurur.

Genetik Mühendislik ve Biyoteknoloji

Görsel ChatGPT tarafından hazırlanmıştır.

Mangalarda genellikle karakterlerin fiziksel veya genetik özelliklerini değiştiren veya onlara özel yetenekler sağlayan teknolojik, bilimsel gelişmeleri içeren hikâyelerde kullanılır. Bu konular; karakterlerin kimliklerini, toplum içindeki yerlerini ve ahlakî soruları keşfetmelerini sağlar. Ayrıca güç, kontrol, etik ve insanoğlunun doğası gibi temaları da ele alabilirler.

Biomega (Baiomega):

Genetik mühendislik ve biyoteknoloji konularını distopik bir bilim kurgu evreninde işler. Hikâye, insanoğlunun nanomakineler ve genetik mühendislikle değiştirildiği bir gelecekte geçer. Karakterler, bu teknolojik gelişmelerin sonuçlarıyla mücadele eder ve genetik manipülasyonun insanlık üzerindeki etkilerini keşfeder.

Attack on Titan (Shingeki no Kyojin):

Bu manga, genetik mühendislik ve biyoteknoloji temalarını içeren bir distopyayı hikâyesidir. Hikâyede, insanlar “Titan Serumu” adı verilen bir genetik mühendislik ürünüyle devlere dönüşebilme yeteneğine sahiptir.

Tokyo Ghoul (Tōkyō Gūru):

İnsanların et yiyen yaratıklar olan “Ghoul”lara dönüşebildiği bir dünyada geçer. Ghoulların genetik mutasyon sonucu ortaya çıktığı ve insanlardan farklı özelliklere sahip olduğu açıklanır.

Biyoteknoloji başlığı altında metalik uzuvlardan bahsetmeden geçemeyeceğim. Metalik uzuvlar, bilim kurgu mangalarında çok yaygın olarak kullanılan objelerdir. Özellikle, karakterlerin vücutlarında bulunan veya kullanmaya başladıkları mekanik, robotik veya cybernetic özelliklere sahip uzuvlar sıklıkla görülür ve bu tür metalik uzuvlar, karakterlere artırılmış güç, dayanıklılık veya özel yetenekler sağlayabilir. Manga serilerinde metalik uzuvlar genellikle dövüş sahnelerinde, maceralarda veya karakterler süper güçlerini kullanırken önemli bir role sahip olabilir; bilim kurgu dünyasında insan-makine birleşimini ve teknolojinin insan bedeni üzerindeki etkisini temsil eder.

“Metal Simyacı” (Fullmetal Alchemist) mangasının en başarılı işlediği bilim kurgu ögelerinden biri automailler’ dir. Automail, kas ve sinir sistemimize bağlanabilen mekanik ve metalik protez uzuvlardır. Mangada, bir güç kaynağı gerektirmeden istediğiniz gibi hareket ettirebildiğiniz bu uzuvları sinirlere bağlama ameliyatının çok ağrılı ve zor geçtiğine bile değinilmiş.

Başkarakter Edward, sol kolunda ve sağ bacağında birer automail’e sahiptir. Metalik kolu, manga boyunca birkaç defa girdiği birebir savaşlarda kırılıyor. Kırıldığında tabii iç organlarını görmüyoruz. Automail’in sinirlere bağlanan ufak metalik bir parçası asla çıkarılmıyor, uzvun geri kalanı o parçaya bağlanıyor. Hikâyede, Ed ve Al ülkenin karlı ve soğuk kesimi olan kuzey bölgesine seyahat ettiği zaman, automail’in bu hava şartlarına göre özelleştirilip daha hafif hâle getirilmesi de anlatılmış. Edward çöle gittiğinde metalin ısı toplayıp onu yaktığı bile atlanmamış.

Dövüş Sanatları ve Savaşlar

Görsel ChatGPT tarafından hazırlanmıştır.

Birçok bilim kurgu mangası, dövüş sanatlarının ve savaşların ön plana çıktığı hikâyeler sunar. Karakterler arasındaki epik savaşlar, olağanüstü yetenekler ve benzersiz silahlarla dolu olabilirler. Bu mangalar, dövüş sanatlarını ve karakterlerin yeteneklerini ustaca kullanarak etkileyici savaş sahneleri sunar.

Battle Angel Alita (Gunnm):

Post-apokaliptik bir gelecekte geçer ve yarı insan yarı robot (cyborg) savaşçılar arasındaki mücadeleyi anlatır. Ana karakter olan Alita; dövüş sanatları yeteneklerine sahip bir cyborg’tur ve güçlü düşmanlara karşı savaşır.

Terra Formars (Tera Fomazu):

Mars’ın kolonileştirilmesini ve insanların gezegende yaşama mücadelesini konu alır. Mars’ta yaşayan böcekler genetik manipülasyonla dönüştürülmüş ve insanlarla savaşmaya başlamıştır. Ana karakterler, bilimsel bir prosedürle güçlendirilmiş vücutlara sahip olur ve böceklere karşı savaşır.

Sanal Gerçeklik ve Oyunlar

Görsel ChatGPT tarafından hazırlanmıştır.

Bilim kurgu dünyasında sanal gerçeklik, popüler bir tema hâline gelmiştir. Bazı mangalar, karakterlerin sanal dünyalarda veya oyunlarda heyecan verici maceralara atıldığı hikâyeleri anlatır. Bu mangalar, gerçeklikle sanal dünya arasındaki sınırları bulanıklaştırarak okurlara benzersiz bir deneyim sunar.

Sword Art Online (Sodo Ato Onrain):

Karakterlerin, taktıkları sanal gerçeklik başlığıyla bir MMORPG oyununun içinde sıkıştıkları ve hayatta kalma mücadelesi verdikleri ilgi çekici bir senaryoya sahiptir. Karakterler, gerçek dünyadan koparıldıkları ve oyunun içinde hayatta kalmak için mücadele ettikleri maceraları yaşarlar. “Başlığı çıkarıp; interneti, elektriği kesip kurtulurlar,” demeyin; “bilim kurgu” mangası o, bu durumdan kurtulmaya çalışan kullanıcıyı öldürür sevgili okuyucu.

Accel World (Akuseru Wārudo):

Yakın gelecekte geçen bir bilim kurgu mangası serisidir. Oyuncuların, zihinsel hızlarını artıran bir cihazla oynadıkları “Accel World” adlı sanal gerçeklik oyununda geçen hikâye; Haruyuki Arita’nın güç ve kendini aşma yolculuğunu anlatır.

Robotlar ve Yapay Zekâ

Görsel ChatGPT tarafından oluşturulmuştur.

Robotlar ve yapay zekâ da mangalarda sık sık karşımıza çıkan unsurlardır. İnsanlarla etkileşime girebilen, duygusal ve düşünsel yeteneklere sahip robotlar; karakterlerle yakın ilişkiler kurar ve hikâyeye derinlik katar. Bu mangalar, robotların insanlarla olan ilişkilerini ve bu ilişkilerden doğacak etik sorunları ustaca işler. Bu etik sorunlara değinen en güzel eserlerden birisi tabii ki Asimov’un Ben Robot’udur. Bilim kurgu seviyorsanız mutlaka Asimov ve Philip K.Dick okuyun. Tamam tamam, dönüyorum mangalara.

“Pluto” ve “Savaş Meleği Alita”dan bu başlık altında da bahsedebiliriz.

Ghost in the Shell (Kōkaku Kidōtai):

Hikâye, insanın ve yapay zekânın birleştiği bir gelecekte geçer; insanların bilinçlerini mekanik bedenlere yükleyebildiği ve yapay zekânın geliştiği bir dünyayı anlatır. Ana karakter Major Motoko Kusanagi ve ekibi, suçları ve siber terörü araştırırken insanlıkla yapay zekâ arasındaki sınırları keşfeder.

Chobits (Chobittsu):

Olaylar insan benzeri robotların ve yapay zekânın etrafında döner. Hikâye, Hideki Motosuwa adındaki bir üniversite öğrencisinin, Chi adlı bir kişisel yardımcı robotu keşfetmesiyle başlar. Chi, gelişmiş bir yapay zekâya ve duygusal yeteneklere sahiptir. Chobits, insanlıkla yapay zekâ arasındaki ilişkiyi ve duygusal bağları keşfeder.