The Last of Us Dizi ve Oyun Farkları: Önce Dizi mi, Oyun mu?

Görsel ChatGPT-Astra tarafından oluşturulmuştur.

Yazı, The Last of Us dizisi ve iki oyunu hakkında spoiler içerir.

Bu liste aslında The Last of Us’ı bilim kurgu açısından tarttığım yazının bir bölümüydü. O yazıya sığmayacak kadar uzayınca ayrı bir yazıya taşıdım.

Diziden gelip iki oyunu da bitirince farkları tek tek not ettim. Aynı kalan sahneleri yazmadım; aşağıda yalnızca değişen yerler var. Önce iki sezona da yayılan genel farklar, sonra 1. sezon ile Part I, en sonda 2. sezon ile Part II.

Genel Farklar

• Sporlar: Oyunda mantar havadaki sporlarla da bulaşıyor; kapalı, küflü yerlere gaz maskesiyle giriyorsunuz. Dizinin 1. sezonunda ise ekranda tek bir spor yok: Mantar ısırıkla bulaşıyor. Yerin altında kilometrelerce uzanan dokunaç ağı sayesinde bir yerde rahatsız edilen enfekte, uzaktakileri de uyandırabiliyor. 1. sezon boyunca sporların lafı yalnızca bir kez geçiyor: 2. bölümde Ellie, duyduğu söylentilere dayanarak “Yani üstüne mantar sporu patlatan süper enfekteler yok mu?” diye soruyor, Tess de “Umarım yoktur,” diyor. Craig Mazin aynı bölümün resmî podcast’inde durumu tek cümleyle özetliyor: “Biz spor kullanmıyoruz.” Yapımcılara göre havada spor olsa herkesin sürekli maske takması gerekirdi, bu da oyuncuların yüzünü saklar ve salgın inandırıcı olamayacak kadar hızlı yayılırdı. Sporlar diziye ancak 2. sezonun 5. bölümünde giriyor.

• Aksiyonun dozu: Oyunda neredeyse her yeni bölge bir çatışma ya da gizlilik bölümü. Dizide ise aksiyon yalnızca hikâyeye veya karakter gelişimine hizmet ediyorsa var; HBO’nun da teşvikiyle oyundaki çatışmaların çoğu karakter dramına dönüşmüş. 1. sezonun 8. bölümünde tek bir enfekte bile görünmüyor.

• Kıtlık ve el yapımı silahlar: Oyunda yerden topladığınız alkol, bez, bant ve bıçak parçalarından sağlık kiti, molotof kokteyli ve bıçak yapıyor, her kurşunu hesaplıyorsunuz. Dizide böyle bir üretim yok; kıtlık arka planda, eskimiş benzinde ve yirmi yıllık konservelerde hissediliyor.

• Takvim: Oyunda salgın 2013’te başlıyor, ilk oyunun ana hikâyesi 2033’te, Part II’nin ana hikâyesi ise 2038’de geçiyor. Dizi, takvimi tam on yıl geri çekiyor: salgın 2003’te, 1. sezon 2023’te, 2. sezon 2028’de.

• Daha kırılgan bir Joel: Dizide Joel yıllarca silah sıktığı için sağ kulağıyla az duyuyor. Dizleri ağrıyor ve panik atak geçiriyor. Craig Mazin onun oyundakinden daha az dayanıklı olmasını istemiş.

• Yaşlar: Sarah oyunda 12, dizide 14 yaşında. Sam oyunda 13, dizide 8 yaşında. Salgın gecesi, yani doğum gününde, Joel oyunda 32, dizide 36 yaşına giriyor.

• Oyunun seslendirme kadrosu yeni rollerde: Oyunda Tommy’yi seslendiren Jeffrey Pierce, dizide Kansas City’deki Perry’yi; Joel’i seslendiren Troy Baker, David’in adamı James’i; Ellie’yi seslendiren Ashley Johnson ise Ellie’nin annesi Anna’yı canlandırıyor. Part II’de Abby’yi seslendiren Laura Bailey de 1. sezon finalinde ameliyathanedeki hemşirelerden biri.

1. Sezon ile The Last of Us Part I

• Açılış: Oyun doğrudan salgın gecesiyle başlıyor. Dizi 1968’de bir televizyon programında açılıyor: Epidemiyolog Dr. Neuman, dünya biraz ısınırsa Candida, çavdar mahmuzu, Cordyceps ya da Aspergillus gibi bir mantarın insan beynini ele geçirebileceğini söylüyor.

• Sarah’nın son günü: Oyunda Sarah’yı yalnızca salgın gecesi oynuyorsunuz; Joel’in doğum gününde ona yeni bir kol saati hediye ediyor. Dizide Sarah’nın bütün gününü izliyoruz: okul, komşu Adlerler ve Joel’in bozuk saatini 20 dolara tamir ettirdiği saatçi.

• Salgın gecesi: Oyunda işten geç dönen Joel, cam kapıyı kırıp içeri dalan enfekte komşusu Jimmy’yi vuruyor. Dizide Joel o gece kavgaya karışan Tommy’yi nezarethaneden çıkarmaya gidiyor ve Adlerlerin enfekte büyükannesini İngiliz anahtarıyla öldürüyor.

• Kaza: Oyunda kaçarken kamyonete yandan bir araba çarpıyor ve kamyonet devriliyor. Dizide şehrin üstüne düşen bir yolcu uçağının parçaları kamyonete isabet ediyor.

• Karantinadaki hayat: Oyunda Joel ile Tess kaçakçılıkla geçiniyor. Dizide Joel ayrıca FEDRA’nın verdiği işlerde ceset yakıp kanalizasyon temizleyerek karne kazanıyor ve bir askere ağrı kesici satıyor. Tess’le ilişkisi oyunda yalnızca ima ediliyor; dizide aynı yatakta uyudukları görülüyor.

• Tommy: Oyunda kardeşler küs ayrılmış; Joel’e göre Tommy’nin ona son sözü “Suratını bir daha görmek istemiyorum.” olmuş. Dizide telsizle haberleşiyorlar; Tommy üç haftadır cevap vermediği için Joel onu bulmak için Wyoming’e gitmek istiyor.

• Robert ve anlaşma: Oyunda Robert, Joel ile Tess’in silahlarını Ateşböceklerine satmış; Tess onu kafasından vuruyor. Marlene de Ellie’yi götürmeleri karşılığında onlara kaybettikleri silahların iki katını vermeyi teklif ediyor. Dizide ise Robert, Tess’in parasını ödediği kamyonet aküsünü Ateşböceklerine satmaya çalışmış; Joel ile Tess onu Ateşböcekleriyle çıkan çatışmanın ardından ölü buluyor. Marlene, Ellie’yi götürmeleri karşılığında onlara yakıtı dolu bir kamyonet, silah ve erzak sözü veriyor.

• Zincirli Ellie: Dizide Marlene, Ellie’yi Ateşböceklerinin sığınağında duvara zincirli tutuyor; tavandan yüzüne damlayan yağmur suyuyla uğraşan Ellie zinciri koparmaya çalışıyor ama kilidi ancak Marlene açıyor. Oyunda zincir yok; Ellie Marlene’in sığınağında serbest.

• Kaçış: Oyunda karantinadan çıkarken iki askere yakalanıyorlar, Tess ile Joel ikisini de vuruyor. Dizide onları tek bir asker yakalıyor: Joel’in daha önce rüşvet verdiği Lee. Sarah’nın ölümünü hatırlayan Joel, Lee’yi yumruklarıyla döverek öldürüyor.

• Salgının kaynağı: Oyunda salgının nereden başladığı söylenmiyor; yalnızca Joel’in evindeki gazete Latin Amerika’dan gelen, küf şüphesi taşıyan tarım ürünlerinden söz ediyor. Dizinin 2. bölümü 2003’te Cakarta’da açılıyor: Mikolog Ibu Ratna, bir un fabrikasında görülen vakalar üzerine şehrin bombalanmasını öneriyor.

• Bağışıklığın kanıtı: Oyunda Joel, Ellie’nin maskesiz girdiği sporlu alanlardan sağ çıktığını görerek ikna oluyor ve Tommy’ye “Bir düzine adamı yere serecek kadar spor soludu, hiçbir şey olmadı,” diyor. Dizide spor olmadığı için Ellie, Boston’daki müzede bir clicker tarafından ikinci kez ısırılıyor ve yine dönüşmüyor.

• Tess’in ölümü: Oyunda omzundan ısırılan Tess, eyalet meclisi binasında kalıp askerlerle çatışarak ölüyor. Dizide yere yakıt döküp el bombalarını saçıyor; ağzına dokunaç uzatan bir enfektenin “öpücüğü” sırasında çakmağı yakıp yere bırakarak binayı havaya uçuruyor.

• Tess’in son isteği: Oyunda Joel’den Ellie’yi Tommy’ye götürmesini istiyor. Dizide Bill ile Frank’i bulmasını söylüyor.

• Bill ile Frank: Oyunda Frank ısırıldıktan sonra kendini asmış; ikilinin ilişkisi yalnızca ima ediliyor ve Frank’in bıraktığı notta Bill’den nefret ettiği yazıyor. Dizi, 2007’de tanışıp 2023’te birlikte ölen ikilinin aşk hikâyesini anlatıyor: Adı konmayan bir hastalık yüzünden tekerlekli sandalyeye bağlanan Frank ölmeyi seçiyor, Bill de onunla birlikte gidiyor.

• Bill’in rolü: Oyunda Bill hayatta; Joel ile Ellie’ye kasabasında yol gösteriyor ve Ellie’yle durmadan atışıyor. Dizide ise Bill ile Frank, Joel ile Ellie gelmeden önce ölmüş; Ellie Bill’le hiç tanışmıyor.

• Bill’in mektubu: Dizide Bill, Joel’e silahlarını ve teçhizatını bırakıyor; yazdığı mektupta bunları Tess’i korumak için kullanmasını istiyor. Oyunda böyle bir mektup yok.

• Eski dostluk: Dizide Joel ile Tess, 2010’da Bill ile Frank’le tanışıp ortak oluyor ve radyoda çalan şarkıların dönemlerine göre şifreli haberleşiyorlar: 60’lar yeni bir şey yok, 70’ler yeni mal geldi, 80’ler tehlike. Oyunda Bill’in Joel’e borçlu olduğunu bilmekten öteye geçmiyoruz.

• Ellie’nin tabancası: Oyunda tabancayı Ellie’ye Joel veriyor: Pittsburgh’da ölen bir avcının silahını “Sadece acil durumlar için,” diyerek ona uzatıyor. Dizide Ellie, Bill ile Frank’in evinde bir çekmecede bulduğu tabancayı gizlice alıyor; Joel durumu öğrenince silahı ona bırakıp nasıl tutacağını öğretiyor.

• Mahzendeki enfekte: Dizide Ellie, bir benzin istasyonunun mahzeninde molozların altında sıkışmış bir enfekteyi tek başına bıçaklayarak öldürüyor ve Joel’e bundan hiç söz etmiyor. Oyunda böyle bir sahne yok.

• Şehir: Oyunda Pittsburgh, dizide Kansas City.

• Kathleen ve Perry: Oyunda askerleri deviren avcıların adı konmuş bir lideri yok. Dizide yeni karakter Kathleen (Melanie Lynskey), kardeşi Michael’ı FEDRA’ya ele veren Henry’nin peşinde; yanında yardımcısı Perry var.

• Joel’i boğan avcı: Oyunda bir avcı Joel’i suyun altında boğarken Ellie, Joel’in suya düşen tabancasını alıp adamı kafasından vuruyor ve Joel ona kızıyor. Dizide Ellie, Joel’i boğmaya çalışan genç Bryan’ı kendi tabancasıyla sırtından vurup felç ediyor; Joel de yalvaran Bryan’ı bıçakla öldürüyor.

• Henry ve Sam’le tanışma: Oyunda Henry, pencereden giren Joel’e arkadan saldırıyor; sonra kaçarken Joel ile Ellie’yi bir kapıda geride bırakıyor. Joel ile Ellie köprüden nehre atlayınca Henry ve Sam onları sudan çıkarıyor. Dizide kardeşler, uyuyan Joel ile Ellie’yi boş silahlarla uyandırıyor; kapı ve nehir sahneleri yok.

• Henry’nin geçmişi: Oyunda kardeşler Hartford’daki karantina bölgesinden gelmiş, grupları Pittsburgh’da avcıların pususunda dağılmış. Dizide Henry, Sam’in lösemi ilacı için Kathleen’in kardeşi Michael’ı FEDRA’ya ele vermiş.

• Sam: Oyunda duyabiliyor. Dizide işitme engelli; sihirli bir yazı tahtasıyla ve işaret diliyle anlaşıyor, Ellie’ye işaret diliyle “dayan ve hayatta kal” demeyi öğretiyor.

• Kansas City çatışması: Oyunda Joel gündüz, banliyöde bir keskin nişancıyı öldürüp onun tüfeğiyle avcıları ve patlayan Humvee’nin çektiği enfekteleri vuruyor. Dizide çatışma gece yaşanıyor: Bir eve çarpıp alev alan kamyonun battığı çukurdan FEDRA’nın yer altına sürdüğü enfekte sürüsü çıkıyor, bir bloater Perry’nin kafasını koparıyor, dizide ilk kez görülen çocuk clicker da Kathleen’i öldürüyor.

• Bloater: Oyunda bloaterlar Bill’in kasabasından itibaren karşınıza çıkıyor ve spor keseleri fırlatıyor. Dizide ilk bloater Kansas City’deki çukurdan çıkıyor ve spor fırlatmıyor.

• Sam’in yarası: Oyunda Sam bacağındaki yarayı saklıyor; Ellie ona Pittsburgh’daki oyuncakçıdan gizlice aldığı oyuncak robotu hediye ediyor. Dizide ise Sam ısırığını Ellie’ye gösteriyor, Ellie de “ilaç” diye kendi kanını onun yarasına sürüyor.

• Sam’in mezarı: Oyunda Ellie robotu Sam’in mezarına bırakmayı unutuyor; robot Part II’de Jackson’daki odasında rafta duruyor. Dizide Ellie, üzerine “Üzgünüm” yazdığı yazı tahtasını Sam’in mezarına bırakıyor.

• Yol üstündeki duraklar: Dizide Joel ile Ellie, Wyoming’de yaşayan yaşlı çift Marlon ile Florence’ın evine gidip yol soruyor; Jackson devriyesi de onları enfeksiyonu koklayabilen bir köpekle kontrol ediyor. Oyunda ikisi de yok.

• Jackson: Oyunda Tommy’yle kavuşma haydutların saldırdığı bir hidroelektrik santralinde oluyor ve kasabanın içi hiç görülmüyor. Dizide ise Jackson; konseyi, barı ve film geceleri olan duvarlarla çevrili bir kasaba. Maria da hamile.

• Joel’in çöküşü: Oyunda Joel, Tommy’den Ellie’yi götürmesini istiyor; Tommy reddedince onu itiyor. Dizide panik atak geçiriyor ve ağlayarak Tommy’ye eskisi kadar güçlü olmadığını, Ellie’yi koruyamayarak ölümüne neden olacağından korktuğunu söylüyor.

• Sarah’yı öğrenmesi: Dizide Ellie, Joel’in bir kızı olduğunu saçını kesen Maria’dan öğreniyor. Oyunda bunu sonradan Ellie’nin ağzından duyuyoruz: “Maria bana Sarah’yı anlattı.”

• “Sen benim kızım değilsin”: Oyunda Ellie, Tommy ile Maria’nın tartışmasından durumu sezip bir atla çiftlik evine kaçıyor; konuşma orada geçiyor. Ardından haydutlar saldırıyor ve dönüş yolunda Joel fikrini değiştiriyor. Dizide Ellie, Joel ile Tommy’nin konuşmasına kulak misafiri oluyor ve tartışma Jackson’da Ellie’nin odasında geçiyor. Ertesi sabah Joel ahırda Ellie’ye Tommy’yle mi yoksa kendisiyle mi gideceğini soruyor. Ellie Joel’i seçiyor.

• Kamp ateşi: Dizide Joel ile Ellie ateş başında hayallerini konuşuyor: Joel koyun çiftliği kurmak, Ellie astronot olmak istiyor. Oyunda böyle bir sahne yok.

• Joel’in yarası: Oyunda Joel, Colorado’daki üniversitede bir yağmacıyla boğuşurken balkondan düşüyor ve karnına bir demir saplanıyor. Dizide ise bir yağmacı onu kırık bir beyzbol sopasının sivri ucuyla karnından yaralıyor; saldırganın David’in grubundaki Hannah’nın babası olduğu sonradan anlaşılıyor.

• Ellie’nin tek başına günleri: Oyunda Ellie, yaralı Joel’i bir alışveriş merkezinde saklayıp düşmüş bir askerî helikopterde ilk yardım çantası arıyor; bu sırada enfektelerle ve David’in adamlarıyla savaşıyor. Dizide ise Joel’le birlikte terk edilmiş bir evin bodrumunda kalıyor; iğne iplik bulup onun yarasını kendisi dikiyor.

• Riley: Oyunda Riley, Ateşböceklerine katıldığını daha yatakhanede kolyesini göstererek söylüyor; AVM’de ise ertesi gün başka bir şehre gönderileceğini açıklıyor ama şehrin adını vermiyor. Dizide Marlene, Riley’yi FEDRA’ya karşı bomba yapsın diye üç hafta önce AVM’ye yerleştirmiş; Ellie raftaki bombaları görünce onun orada ne yaptığını anlıyor. Riley’nin gönderileceği şehir de bu kez açıkça belirtiliyor: Atlanta.

• FEDRA okulu: Dizide Ellie’nin FEDRA’nın askerî okulundaki hayatı gösteriliyor: Bethany’yle kavgası, cezası ve Yüzbaşı Kwong’un ona çizdiği gelecek. Oyunda okuldan sadece Ellie’nin yatakhane odası görünüyor.

• AVM’deki ayrıntılar: Oyundaki su tabancası savaşı ve Riley’nin Ateşböceği kolyesi dizide yok. Oyunda Ellie bozuk bir oyun makinesinin başında gözlerini kapatırken Riley de ona oyunu anlatıyor; dizide ise çalışan bir Mortal Kombat II makinesinde birlikte oynuyorlar. Oyunda dans bir mücevher tezgâhının üstünde, dizide Cadılar Bayramı dükkânında maskelerle. Oyunda müziğin çektiği bir enfekte sürüsü saldırıyor; dizide tek bir enfekte.

• Av: Oyunda Ellie yayla bir tavşan avlıyor, sonra bir geyiği yaralayıp izini sürüyor. Dizide Joel’in dürbünlü tüfeğini alıyor, tavşanı vuramıyor ve geyiği yaralıyor.

• Ellie ve David: Oyunda James ilacı getirmeye gittiğinde Ellie ile David, bir depoda enfekte dalgalarına ve bir bloater’a karşı birlikte savaşıyor. Dizide bölümün tamamında tek bir enfekte yok; ateşin başında konuşarak bekliyorlar.

• David: Oyunda geçmişi anlatılmayan bir yamyam lider. Dizide eski bir matematik öğretmeni olan bir vaiz; Silver Lake’teki cemaatinin çoğu yediği etin insan eti olduğunu bilmiyor, Ellie’ye yönelik cinsel tehdidi de çok daha açık.

• Yamyamlığın ortaya çıkışı: Oyunda Ellie, kafesinden James’in bir cesedi parçaladığını görüyor. Dizide kafesin zemininde bir insan kulağı buluyor.

• Restoran: Oyunda Ellie David’i palayla öldürüyor, Joel de onu yanan restoranın içinde durdurup dışarı çıkarıyor. Dizide David’i et satırıyla öldürüp dışarıya kendisi çıkıyor, Joel onu kapının önünde karşılıyor.

• Anna: Oyunda Ellie’nin annesi Anna görünmüyor; yalnızca ondan söz ediliyor ve Ellie’ye bıraktığı mektup bulunuyor. Dizinin finali, Anna’nın Ellie’yi doğururken ısırılmasıyla açılıyor; Anna göbek bağını ısırılmadan önce kestiğini söylüyor ama aslında ısırıldıktan sonra kesiyor. Marlene de onu isteği üzerine öldürüyor.

• Bağışıklığın açıklaması: Oyunda Marlene, doktorlara göre Ellie’deki mantarın “bir şekilde mutasyona uğradığını” söylüyor. Dizide ise doktorun teorisine göre Ellie’nin içinde doğumdan beri büyüyen mantarın kimyasal bir haberci salgıladığını, bu sayede dışarıdan gelen Cordyceps’in onu zaten enfekte sandığını anlatıyor.

• Yakalanma: Oyunda Ellie su dolu bir tünelde boğulmak üzereyken Joel onu canlandırmaya çalışıyor ve bir Ateşböceği Joel’i bayıltıyor. Dizide ise terk edilmiş askerî sağlık çadırlarının arasında ilerlerken Ateşböceklerinin attığı bir ses bombasıyla yakalanıyorlar.

• Fotoğraf ve yara izi: Oyunda Ellie, Maria’dan aşırdığı Joel ile Sarah’nın fotoğrafını Joel’e veriyor (oyuncunun başlattığı isteğe bağlı bir konuşmada). Dizide böyle bir fotoğraf sahnesi yok. Joel, 3. bölümde başındaki yara izi için birinin kendisine ateş ettiğini ama ıskaladığını söylüyor; finalde ise Sarah’nın ölümünün ertesi günü kendini vurmaya çalıştığını açıklıyor.

• Hastane: Oyunda ameliyathaneye giderken gizlenerek ya da çatışarak ilerliyorsunuz; içerideki iki hemşireyi öldürüp öldürmemek de size kalıyor. Dizide ise bu bölüm büyük ölçüde diyalogsuz bir montajla aktarılıyor: Joel teslim olmaya çalışan bir Ateşböceğini bile vuruyor, iki hemşireye ise dokunmuyor.

• Yalan: Dizide Joel, oyundaki yalana bir yalan daha ekliyor: Ellie kıyafetlerini sorunca hastaneyi yağmacıların bastığını söylüyor.

• Diziye alınmayanlar: Oyunda Joel’in asansör boşluğundan düştüğü Pittsburgh otelinin bodrumu (stalkerlarla karşılaşıyor, jeneratörü çalıştırınca bir bloater geliyor) dizide yok. Ish’in notlarıyla anlatılan kanalizasyon sığınağının hikâyesi de işlenmiyor: Bir kapı açık kalınca içeri enfekteler doluyor ve sığınaktakilerin çoğu ölüyor. Dizide ise yer altındaki sınıf ve Ish ile Danny’yi gösteren bir çizim üzerinden bu topluluğa gönderme yapılıyor.

2. Sezon ile The Last of Us Part II

• Abby’nin girişi: Oyunda Abby’yi Jackson yakınlarında, kim olduğunu bilmeden oynuyorsunuz; babasının ölümü ancak oyunun ikinci yarısında bir geri dönüşle gösteriliyor. Dizide ise daha ilk bölümde Abby ve arkadaşlarının Salt Lake City’de ölen Ateşböceklerinin mezarları başında Joel’in peşine düşmeye karar verdiğini görüyoruz; Abby onu yavaş yavaş öldüreceklerini söylüyor.

• Joel’in itirafı: Oyun, Joel’in hastanede yaptıklarını Tommy’ye anlattığı bir sahneyle açılıyor. Dizide Joel bunu Tommy’ye anlatmıyor; oyundaki “Onu kurtardım.” cümlesini, kocası Eugene’i öldürdüğü için ondan nefret eden terapist Gail’e (Catherine O’Hara) söylüyor. Oyunda ne terapi var ne de Gail.

• Jackson’daki yenilikler: Dizide Joel, Jackson’ın inşaat ekibinin başında; oyunda ise daha çok devriyelerde görülüyor. Joel ile Dina’nın dizide ayrı bir dostlukları var, oyunda neredeyse hiç konuşmuyorlar. Tommy ile Maria’nın Benji adında bir oğlu var; oyunda çocukları yok.

• Süpermarket: Oyunda Ellie ile Dina süpermarketi birlikte temizliyor ve Ellie ısırılmıyor. Dizide Ellie bodruma tek başına düşüyor ve bir stalker onu karnından ısırıyor; Ellie ısırığı Dina’dan saklayıp yarayı kendisi dikiyor.

• Eugene’in sığınağı: Oyunda Ellie ile Dina tipiden Eugene’in bir kütüphanenin bodrumundaki gizli esrar odasına sığınıyor; esrar içip öpüşüyor ve birlikte oluyorlar. Ellie de bağışık olduğunu burada söylüyor ama Dina şaka sanıyor. Dizide Eugene’in esrar yetiştirdiği eski bir markete Ellie, Jesse’yle sığınıyor.

• Altı puan: Oyunda Dina, Ellie’den danstaki öpücüğü puanlamasını istiyor; Ellie cevap vermeyince “altı” diyen Dina oluyor. Dizide aynı soruya “altı” cevabını Ellie veriyor ve konuşma öpüşmeyle bitmiyor.

• Dans: Oyunda dans, Joel’in ölümünden önceki akşam yapılan bir kış dansı ve ancak oyunun sonlarına doğru bir geri dönüşle gösteriliyor. Dizide ise bu sahne, 1. bölümdeki yılbaşı partisinde olayların kronolojik sırası içinde gösteriliyor.

• Jackson saldırısı: Oyunda Jackson saldırıya uğramıyor. Dizide kırık bir borudaki dokunaçların çektiği dev sürü, bir bloaterın yardımıyla duvarları aşıyor; Tommy bloaterı alev silahıyla yakıyor, Maria da köpekleri salıyor.

• Owen ile Abby: Oyunda Owen, Jackson yakınlarındaki gözetleme yerinde Abby’ye Mel’in hamile olduğunu söylüyor; bebeğin Owen’dan olduğunu anlayan Abby öfkeyle tek başına yola çıkıyor. Dizide bu konuşma yok.

• Abby’nin Joel’i tanıması: Oyunda Joel’in yanında Tommy var ve ikisi Abby’ye adlarını kendileri söylüyor. Dizide ise Joel’in yanında Dina var; Abby karşısındakinin Joel olduğunu Dina onun adını söyleyince anlıyor. Ellie de oyunda Dina’yla, dizide Jesse’yle devriyede.

• Joel’in ölümü: Oyunda Abby, hiçbir açıklama yapmadan Joel’i golf sopasıyla öldürüyor. Dizide ise önce Joel’e, öldürdüğü cerrahın babası olduğunu söylüyor; sopa kırılınca da kırık sapı Joel’in boynuna saplıyor. Oyunda Dina olaydan sonra Jesse’yle gelip baygın Ellie’yi buluyor; dizide Dina baştan beri kulübede ve Mel onu sakinleştiriciyle bayıltıyor.

• Katillerin kimliği: Oyunda Tommy, saldırganların ceketlerindeki Washington Liberation Front’a (WLF) ait armaları fark ediyor. Dizide ise Ellie hastanedeyken bildiklerini saklayan Dina, katillerin isimlerini ve gördüğü WLF armasıyla ilgili bilgileri daha sonra Ellie’ye kendisi veriyor.

• Joel’in eşyaları: Oyunda Ellie, Joel’in kutusundan tabancasıyla birlikte saatini de alıyor. Dizide yalnızca tabancayı alıyor, kırık saati bırakıyor.

• Jackson’dan çıkış: Oyunda Maria adam ayıramayacağını söylüyor; Tommy gece tek başına çıkıyor, Maria da Ellie ile Dina’ya “O aptal kocamı tek parça geri getirin,” diyerek yol veriyor. Dizide ise Ellie üç ay hastanede kalıyor, konsey 8’e 3 oyla katillerin peşine düşülmesine karşı çıkıyor ve Ellie ile Dina, Seth’in yardımıyla gece gizlice kaçıyor; Tommy de daha sonra Jesse’yle peşlerinden çıkıyor.

• Yol: Oyun Jackson’dan doğrudan Seattle’ın kapısına geçiyor. Dizide Seattle yolculuğunu izliyoruz; daha şehre varmadan, WLF’den saklanan ve aralarında bir baba ile kızının da bulunduğu Serafit grubunu görüyoruz. Ellie ile Dina daha sonra bu grubun cesetlerini buluyor. Oyunda ise Serafitlerle ilk kez Seattle’da karşılaşıyoruz.

• Isaac: Oyunda Isaac yalnızca Abby’nin bölümünde görünüyor; FEDRA askeri hiç olmamış, WLF’in ilk üyelerinden bir sivil olduğunu notlardan öğreniyoruz. Dizinin 4. bölümü 2018’de açılıyor: FEDRA çavuşu Isaac, kendi timinin aracına el bombası atıp WLF’e geçiyor. Dizide Abby’nin grubu, Isaac’in Ateşböceği olan kardeşi Ed aracılığıyla WLF’le bağlantı kuruyor; oyunda böyle bir kardeş yok.

• Abby’nin ekibi: Oyunda Jackson’a gelen ekipte Nick, Jordan ve Leah da var. Dizide ekip Abby, Owen, Mel, Nora ve Manny’den ibaret.

• Seattle’daki ilk gün: Oyunda Ellie ile Dina bir ilkokulda WLF’in eline düşüyor, Ellie Jordan’ı, Dina da Mike’ı öldürüyor; Ellie’nin atı Shimmer de bir WLF askerinin kurşunuyla ölüyor. Dizide bu sahneler yok; Shimmer müzik dükkânında bırakılıyor ve sonradan sağ bulunuyor.

• Dina bağışıklığı nasıl öğreniyor: Oyunda sporlu bir metro tünelinde Ellie’nin gaz maskesinin camı kırılıyor ve Dina, Ellie’nin sporları soluduğu hâlde enfekte olmadığını görüyor. Dizide ise o sırada henüz sporlar gösterilmediği için Ellie, metroda Dina’ya saldıran bir enfektenin ısırığını kendi koluna alıyor; Dina da ona bütün gece silah doğrultup bekliyor.

• Hamilelik: Oyunda Ellie ile Dina Jackson’da zaten birlikte olmuş; Dina hamileliğini tiyatroda “Merak etme, senin değil” diye açıklıyor, Ellie de kızıyor. Dizide ise Dina eczaneden aldığı testlerle hamile olduğundan emin oluyor; tiyatroda bunu Ellie’ye söyledikten sonra ilk kez birlikte oluyorlar ve Ellie seviniyor.

• Take On Me ve Future Days: Oyunda Ellie “Take On Me”yi müzik dükkânında, Dina’yla zaten sevgiliyken çalıyor; tiyatroda da bulduğu gitarla “Future Days”ten iki dize söylüyor. Dizide “Take On Me” sevgili olmadan önce geliyor, tiyatroda ise Ellie “Future Days”e başlıyor ama devamını getiremiyor.

• Havadan bulaşan mantar: Oyunda sporlar baştan beri dünyanın bir parçası; Seattle’da da kapalı yerlere gaz maskesiyle giriyorsunuz. Dizinin 2. sezonunun 5. bölümü mantarın havadaki sporlarla da bulaşabildiğinin ortaya çıktığı bir sahneyle açılıyor: WLF çavuşu Elise Park, Lakehill Hastanesinin bodrumunda mantarın havaya karıştığını telsizle bildiren oğlu Leon’un isteği üzerine onu ve timini içeri kilitliyor. Komutan Hanrahan da olayı gizli tutmaya karar veriyor. Oyunda böyle bir örtbas yok.

• Nora’yla bodrumda: Oyunda Ellie, WLF askerleri sıkıştırınca Nora’yla birlikte sporlu alt kata düşüyor ve onu boruyla döverek akvaryumun yerini öğreniyor. Dizide ise Nora bodruma kendisi kaçıyor; dayaktan Ellie’nin elinde kalan tek ipucu “balina” ve “tekerlek” kelimeleri. Ellie, 7. bölümde bir kitapçının üst katından akvaryumdaki balina resmini ve yanındaki dönme dolabı görünce Abby’nin yerini kendisi çıkarıyor.

• Dina’nın geçmişi: Oyunda Dina 10 yaşında annesine saldıran bir adamı bıçaklamış, öksüz kalınca onu ablası Talia büyütmüş. Dizide ise 8 yaşındayken eve döndüğünde annesine ve ablasına saldıran bir yağmacıyı vurarak öldürmüş ama ikisini de kaybetmiş.

• Jesse’nin gelişi: Oyunda Jesse Jackson’dan tek başına yola çıkıyor; Ellie onu 2. gün, WLF telsizinden duyduğu bir davetsiz misafir ihbarının peşine düşünce buluyor. Dizide Tommy’yle birlikte geliyor, Seattle’da ondan ayrılıyor ve bir depoda Ellie ile Dina’yı stalker sürüsünden kurtarıyor.

• Serafit oku: Oyunda ok, tek başına Lakehill’e giden Ellie’nin omzuna saplanıyor. Dizide ise Serafitlerin bir WLF askerini asıp karnını deşmesini izledikten sonra ok Dina’nın bacağına saplanıyor; Jesse onu tiyatroya taşıyor, Ellie de Serafitleri üzerine çekiyor.

• Jesse hamileliği nasıl anlıyor: Oyunda Dina ateşler içinde yatıyor ve Jesse belirtilerden hamile olduğunu çıkarıyor. Dizide ise Dina’nın içki içmeyi reddetmesi ve ölmemesi gerektiğini ısrarla söylemesi Jesse’yi şüphelendiriyor; Ellie’ye blöf yaparak hamileliği doğrulatıyor.

• Joel’in babası: Dizinin 6. bölümü 1983’te Austin’de açılıyor: Joel’in polis olan babası Javier, çocukken babasının kendisine vurup çenesini kırdığını anlatıyor, oğullarını dövdüğünü kabul ediyor ve Joel baba olunca ondan biraz daha iyisini yapmasını umuyor. Oyunda Joel’in babası gösterilmiyor.

• Geri dönüşler: Oyunda Joel’le Ellie’nin iki oyun arasında geçirdiği yıllar oyunun farklı yerlerine dağılmış geri dönüşlerle anlatılıyor. Dizide ise bu dönem Ellie’nin 15, 16, 17 ve 19. yaş günleri üzerinden tek bölümde işleniyor.

• Gitar: Oyunda Joel onarılmış gitarı Ellie’ye ilk oyunun hemen ardından, sıradan bir akşam veriyor. Dizide gitar Ellie’nin 15. yaş günü hediyesi.

• Müzenin sonu: Oyunda 16. yaş günündeki müze gezisi, Ellie’nin intihar etmiş bir Ateşböceğinin notunu ve Ateşböceği simgesinin altındaki “YALANCILAR” yazısını bulmasıyla gölgeleniyor. Dizide gezi, ormandaki gerçek ateşböcekleriyle bitiyor.

• Dövme ve Kat: Oyunda Ellie’nin eski sevgilisi Cat yalnızca adı geçen biri; Ellie’nin kolundaki güve dövmesini onun yaptığını biliyoruz. Dizide Kat ekranda: 1. bölümde Ellie’nin çıktığı devriyeyi yönetiyor, 17. yaş gününde de Joel onu, Ellie’nin yakarak gizlemeye çalıştığı ısırık izini güve dövmesiyle kapatırken yakalıyor.

• Eugene: Oyunda adı geçen ama hiç görünmeyen eski bir Ateşböceği: Tommy’nin silah arkadaşı, 73 yaşında felç geçirip ölmüş, Ateşböceklerine katılmak için karısı Claire’i ve kızını bırakmış. Dizide Gail’in 41 yıllık kocası; Ellie’nin 19. yaş gününde Joel’le çıktığı devriyede ısırılmış hâlde bulunuyor ve Joel onu vuruyor.

• Gerçeği öğrenmek, oyunda: Ellie 2036’da bir gece Joel’e not bırakıp Salt Lake City’deki St. Mary’s Hastanesine gidiyor. Orada Ateşböceklerinin dağıldığını belirten bir not ve bir ses kaydı buluyor; kayıttaki Ateşböceği, aşıyı geliştirebilecek tek kişinin öldüğünü söylüyor. Peşinden gelen Joel “Aşıyı yapmak seni öldürecekti, ben de onları durdurdum,” diye itiraf ediyor, Ellie de “Döneceğim ama seninle işim bitti,” diyor.

• Gerçeği öğrenmek, dizide: Ellie hastaneye hiç dönmüyor. 19. yaş gününde ısırılan Eugene, karısı Gail’le vedalaşmak için Jackson’a götürülmeyi istiyor; Joel söz verip Ellie’yi atları getirmeye gönderiyor ve Eugene’i öldürüyor. Joel’in Gail’e anlattığı yalanı Ellie ortaya çıkarıyor; dokuz ay sonra yılbaşı gecesi verandada Joel gerçeği itiraf ediyor: “Tedaviyi geliştirmek seni öldürecekti.” Ellie ise onu affetmeyi denemek istediğini söylüyor. Druckmann’a göre Ellie’yi hastaneye kadar yollamak, dizinin daha tehlikeli dünyasında gerçekliği zorlardı; belge okumak da televizyonda güçlü bir dram yaratmazdı.

• Veranda: Oyunda veranda sahnesi oyunun son geri dönüşü ve itiraf iki yıl önce yapıldığı için burada yeni bir itiraf yok. Dizide sahne 2. sezonun 6. bölümünün sonuna alınmış ve Joel’in ilk itirafına dönüşmüş; yapımcılar bu yüzleşme için sonraki sezonları beklemeyi fazla uzun bulmuş.

• Ada: Oyunda bir fırtına dalgası Ellie’yi tekneden düşürüyor ve akvaryuma yüzerek ulaşıyor. Dizide dalgalar onu Serafitlerin adasına sürüklüyor; yakalanıp idam edilmek üzereyken WLF’in baskını sayesinde kaçıyor. Druckmann’a göre bu sahne oyunun ilk taslaklarında vardı ama tempo yüzünden çıkarıldı.

• Dina’ya itiraf: Dizide Ellie, Joel’in hastanede yaptıklarını Dina’ya anlatıyor; Dina da eve dönmeleri gerektiğini söylüyor. Oyunda böyle bir konuşma ekranda geçmiyor.

• Owen ve Mel: Oyunda Ellie önce Owen ve Mel’in köpeği Alice’i öldürüyor; Owen, Ellie’nin silahına uzanınca onu göğsünden vuruyor, bıçakla saldıran Mel’i de boğazından bıçaklıyor; Mel’in hamile olduğunu ölmekte olan Owen söylüyor. Dizide Alice yok; Owen masanın altına sakladığı tabancaya uzanıyor, Ellie’nin kurşunu Owen’ın boynundan geçip arkasındaki Mel’e saplanıyor ve Mel ölmeden önce hamile olduğunu söyleyip Ellie’ye bebeğini karnından çıkarması için yalvarıyor.

• Tiyatro: Oyunda Abby tiyatroya Lev’le geliyor; yerlerini Ellie’nin akvaryumda düşürdüğü haritadan buluyorlar. Dizide Abby yalnız geliyor ve onları nasıl bulduğu gösterilmiyor; Ellie de kendisine silah doğrultan Abby’ye Owen ile Mel’i kendisinin öldürdüğünü ve Joel’in kurtardığı kızın kendisi olduğunu söylüyor.

• Sezon finali: Oyunda Abby, Ellie’ye nişan aldığında ekran kararıyor ve Abby’nin babasıyla hayvanat bahçesinde bir zebrayı kurtardığı geri dönüş başlıyor; ardından Jackson’daki olaylar bu kez Abby’nin gözünden oynanıyor. Dizide bir silah sesi duyuluyor ve doğrudan Abby’nin Seattle’daki ilk gününe geçiliyor.

• Yalnızca dizide olan sahneler: WLF askerlerinin bir otoparkta Serafit bir çocuğa işkence etmesi, Isaac’in Elise Park’a “Bir sürü Manny var ama tek bir Abby var.” demesi ve Jesse’nin Jackson konseyinde peşlerine düşülmesine karşı oy verdiğini itiraf etmesi oyunda yok.

• Diziye alınmayanlar: Oyunda su basmış Seattle sokaklarında tekneyle ilerlediğiniz bölüm ve atari salonundaki bloater dizide yok.

• Abby’nin fiziği: Oyunda Abby iri ve kaslı; dizide onu oynayan Kaitlyn Dever öyle değil. Neil Druckmann bunu “Performansı her şeyin üstünde tutuyoruz,” diye açıklıyor: Oyunda Abby, Ellie’den farklı oynansın diye Joel gibi güçlü tasarlanmıştı, aksiyonu az olan dizide buna gerek kalmamış.

• Tommy: Oyunda Tommy intikam için Seattle’a herkesten önce tek başına gidiyor ve WLF’lileri avlıyor. Dizide konsey üyesi ve Benji’nin babası; Jackson’ı savunuyor ve Seattle’a intikam için değil, Jesse’yle birlikte Ellie’yi eve getirmek için gidiyor.

• Stalkerlar: Oyunda stalkerlar ilk oyundan beri enfeksiyonun runner ile clicker arasındaki evresi. Dizinin 2. sezonunda, beş yılda evrilip saklanmayı ve pusu kurmayı öğrenmiş yeni bir tür olarak çıkıyorlar.

• Henüz gelmeyen enfekteler: Oyundaki shamblerlar ve hastane bodrumundaki Rat King dizide henüz görünmedi.

Önce Dizi mi, Oyun mu?

Bu soruyu en çok, ikisine de henüz başlamamış olanlar soruyor. Benim gördüğüm şu:

• Önce oyun: Hikâyeyi en yoğun hâliyle karakterlerin yerinde yaşarsınız. Dizi sonra size genişletilmiş hikâyeler ve yeni karakterler armağan eder.

• Önce dizi: Hikâyeye zahmetsizce girersiniz. Sürprizleri kaçırırsınız ama oyun, izlediğiniz yolculuğu bu kez sizin ellerinize verir.

Benim seçimim önce oyun olur.

Dizinin 3. sezonunun 2027’de gelmesi ve Abby’nin hikâyesini anlatması planlanıyor. Sadece diziyi izlediyseniz sezon gelmeden Part II’yi oynayıp hikâyenin o yarısını kendi ellerinizle yaşamak için hâlâ vaktiniz var.

Siz The Last of Us’la önce nerede tanıştınız? Dizide mi, oyunda mı? Yorumlarınızı bekliyorum.